Artykuł zwięźle omawia nadczynność przytarczyc z podaniem podstawowych informacji o etiologii, patogenezie, diagnostyce, ze szczególnym uwzględnieniem roli chirurgii w procesie leczniczym. Artykuł uwzględnia wskazania do leczenia operacyjnego i rolę IOPTH w określaniu zakresu operacji.
Etiologia i patogeneza. Pierwotna, inaczej pierwszorzędowa nadczynność przytarczyc jest jedną z najczęstszych endokrynopatii. Jej przyczyną jest autonomiczne wydzielanie parathormonu przez gruczolaki (80-85%), hipeplazję (10-15%) lub raka nadnerczy (1% przypadków) (1). Nadmiar PTH wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforanową na dwóch poziomach: kostnym, zwiększając resorpcję tkanki kostnej i nerkowym, powodując zwiększoną nerkową resorpcję wapnia, zwiększone usuwanie fosforanów z moczem, zwiększoną pr...